wat is zero waste

WAT IS ZERO WASTE?

Ik ben vanuit eigen enthousiasme en blog van Lauren Singer (http://trashisfortossers.com/) geinteresseerd geraakt in het onderwerp en kocht voor mijn vorige verjaardag boeken over zero waste en het maken van eigen producten (lees ook hier). Bea Johnson legt in haar boek The Zero Waste Home het beste uit hoe haar filosofie werkt. Zero waste heeft een aantal uitgangspunten, de 5 R’s (ook wel 6 tegenwoordig) genoemd: Refuse, Reduce, Reuse, Recycle, Rot (en Rethink vond ik laatst ook).

REFUSE

Refuse is weigeren: het weigeren van een gratis pen. Het weigeren van een gratis plastic tasje, het weigeren van onnodig verpakkingsmateriaal. Het betekent ook “Nee” zeggen tegen een rietje en je eigen rietje meenemen, op tijd je kassabon weigeren zodat ze hem niet uit hoeven te printen. Eigenlijk afval proberen te stoppen voordat het geproduceerd wordt. Het is voor beginnende minimalisten ook nog fijn om al die “freebies” buiten de deur te houden. Want zeg nou zelf, hoeveel gratis pennen, tasjes, gadgets en speeltjes gebruik je echt? Veel van die spullen worden goedkoop gemaakt, van spaarzame middelen (olie) en door mensen gemaakt die er een habbekrats voor krijgen. Made in China spul. Niet alleen is het straks afval, maar er kleeft ook een ethisch gezien, vervelend verhaal aan!

Toen ik net begon met zero waste, kreeg ik na Sinterklaas bij het Kruitvat een gratis rol cadeaupapier aangeboden. Gezien ik nu stof gebruik om in te pakken, heb ik die geweigerd. Een paar weken later kreeg ik bij mijn boodschapjes ineens een fles haarlak in handen geduwd door de cassière. Ook geweigerd. Je bespaart er niet alleen afval mee, maar je geeft ook een signaal af dat jij het niet waardeert en dat niet iedereen die producten als “normaal” beschouwt.

REDUCE

Reduce is daarbij het verminderen van afval. Waar kun je bijvoorbeeld afval verminderen? Door bij boodschappen te doen zelf  (stoffen) tasjes of bakjes mee te nemen. Door, wanneer je koffie to go haalt, je eigen bekertje mee te nemen. Reduce is ook, het aantal spullen wat je huis binnenkomt en het aantal kleren dat je koopt verminderen. Minder kleding hebben van betere kwaliteit en die je meer draagt. Ik merk zelf nu al door eindelijk een “capsule wardrobe” in te richten (bij mij betekent het dat ik mijn halve kledingkast gewoon op zolder gezet heb) dat ik de paar stukken die ik daar heb hangen meer combineer en draag. Un-fancy is voor mij een enorme inspiratie hiervoor (ik vind haar stijl echt fantastisch!) en ik merk nu ook beter op welke items “ontbreken” en welke spullen gewoon teveel gedoe zijn. Als je een nieuw jurkje wilt kopen maar je hebt er geen tas/schoenen bij, dan zou dat al een reden moeten zijn om het jurkje te laten hangen: kies voor items die jou goed staan, die tijdloos zijn en je kunt “updressen” met sjaaltjes en oorbelletjes wanneer je een feestje hebt. Laat de mode niet bepalen wat je aan moet, maar kies wat bij jou als persoon past.

Breng alles wat je niet meer wilt naar de kringloop of biedt het aan op de facebook weggeefgroepen, bijna elk dorp of elke stad heeft er tegenwoordig wel eentje!

Voor decoratie items in huis geldt dat net zo. Zet een paar mooie kwalitatieve spulletjes neer (ik hou zelf van klemborden, die ik makkelijk met leuke prints van bijv Flow kan wisselen) en hou het eenvoudig en mooi. Kijk niet in de winkels voor spullen voor je huis, maar ook bij de kringloop. Een jaren ’70 vaas of een mooi rieten mandje kun je daar voor een habbekrats vinden, en daarbij doe je ook nog eens aan hergebruik, het volgende punt op het lijstje. Simpel gezegd: kies voor beter maar minder, en duurzamer!

Qua schoonmaak spullen en verzorging heb je ook veel minder nodig dan je denkt. Fabrikanten willen je graag laten geloven dat je voor elk meubeltje, elke vloer en elke tegel een ander spulletje nodig hebt, shampoo belooft je van alles en make up dringt in je huid door en verouderd deze: daar kun je echt gemakkelijk andere stappen in zetten! Investeer in eenvoud en goede basics, op alle gebieden, het geeft jou meer rust, minder spullen en een betere gezondheid op alle vlakken!

REUSE

En daar komen we aan op hergebruik. Hergebruik verpakkingsmaterialen die je al hebt. Ren niet naar de winkel voor mason jars, maar spoel de (jam)potjes om die je al hebt. Maak eerst je schoonmaakproducten op voordat je nieuwe gaat maken. Kies nieuwe bestemmingen voor oude producten (upcycle). Zo gebruik ik oma sjaaltjes van de kringloop nu om cadeaus leuk mee in te pakken! Het staat ontzettend feestelijk en nog niemand heeft er raar van opgekeken!

Vervang ook wegwerp items door spullen die je vaker kunt gebruiken. Ik heb mijn scheermesjes vervangen door een ouderwets scheermes waarvan ik alleen de mesjes bij hoef te kopen. Super blij mee en het staat ook nog eens veel mooier. Wegwerpmesjes en tandenborstels kunnen door de verschillende materialen die erin verwerkt zijn, niet gerecycled worden. Ze belanden daarbij gewoon op de hoop. Vreselijk toch? Vervang je scheermes door een degelijke en je tandenborstels door bamboe of houten tandenborstels. Het staat daarbij ook nog eens heel mooi!

Ik heb mijn make up watjes vervangen door zelfgehaakte watjes die ik al ruim 2 jaar gebruik. Van maandverband ben ik naar wasbaar gegaan en in plaats van tampons heb ik een mooncup. (ik zag laatst de Organicup te koop bij de Kruitvat, een stap in de goede richting!) Tandenstokers koop ik van hout en in een kartonnen wikkel. Ik heb net flosdraad besteld van zijde in een glazen hervulbare capsule. Eigenlijk moet je bij elk type afval je afvragen: waar kan ik dit door vervangen? Omdat het niet altijd makkelijk is om te weten waar je duurzame alternatieven kunt kopen, heb ik op deze pagina een lijstje gemaakt van (web) shops waar je rond kunt speuren en je kunt laten inspireren om je spulletjes te vervangen. En misschien moet ik een keer gehaakte watjes aan ga bieden in een webshop 😉

Je lunchtrommel kun je vervangen door een RVS versie (mijn lief heeft er eentje), je kunt een mooie “spork” in je tas stoppen, of gewoon een lepel en vork meenemen. Neem een ouderwetse zakdoek mee in plaats van tissues. Vervang je lippenbalsem door een potje met bijenwascrème en vul hem bij als-ie leeg is. Stap voor stap veranderingen door!

REPAIR

Repareren spreekt voor zich. En als jij het zelf niet kan, misschien iemand anders. En misschien kun je iets ook wel een nieuw leven geven door het anders te gebruiken. Verstel een gat in je kleding, lijm iets wat afgebroken is. Soms worden er ook repair cafe’s georganiseerd in je omgeving, waar je heen kunt met je kapotte stofzuiger of haardroger. Soms is het een simpel contactje dat los zit. Het nadeel aan onze overvloed is dat het vaak goedkoper is om iets nieuws te kopen dan iets te repareren. Wij hebben een tweedehands koffieapparaat (zo’n enorm dure Jura, die we voor een mooi prijsje op de kop getikt hadden) weggegeven aan iemand die hem kon maken. Dat was die persoon ook gelukt en dat gaf ons een veel beter gevoel. Omdat er vaker iets mis mee zou zijn en deze jongen wist hoe hij dat aan moest pakken, konden wij met een gerust hard voor een nieuwe (tweedhandsje!) kiezen die voor ons als leken geschikter was. Soms is het de moeite ook waard om, ondank dat het meer geld kost, iets wel te repareren. Denk niet alleen aan je portemonnee, maar ook aan de milieuschade. En ik bedenk me nu dat we steeds een nieuwe oven willen kopen, maar moeten misschien ook toch proberen om deze te laten repareren, hij doet het namelijk nog prima!

RECYLE

Recyle staat niet voor niets pas later in het rijtje. Ik voelde me ook altijd fantastisch omdat “ik toch goed recyclede”? Maar recyclen kost heel veel energie en van veel producten kun je niet dezelfde soort kwaliteit krijgen als van het origineel. Papier en glas zijn daar nog redelijk goed voor, maar plastic wordt kwalitatief minder en kan niet meer voor gebruiksvoorwerpen gebruikt worden: enkel verpakkingsmateriaal. Recyle doe je eigenlijk pas als de levensduur van een product echt op is en er geen andere manier meer is. Hoe vaak ik bij de milieustraat / gemeentewerf niet zie dat mensen goede spullen bij het grofvuil zetten in plaats van naar de kringloop brengen.. vreselijk! Denk na waar je spullen eindigen, en begin al bij de aankoop en de keuze voor verpakkingsmateriaal. Alleen omdat jij het niet meer ziet als je het weggooit, betekent het niet dat het weg is!

ROT

Rot is het rotten van je GFT. Voor Nederlanders is het gelukkig vrij gewoon dat we een GFT bak hebben. In mijn appartement had ik die nooit, dus wen ik nu pas echt aan het scheiden van mijn GFT. Als je een grote tuin hebt en zelf verbouwd, kun je ook kiezen voor een echte compostbak! Lauren Singer geeft als pro tip om in een appartement je GFT in het vriesvak te vriezen en op een geschikt moment weg te brengen. Die tip kende ik nog niet, anders had ik die op ons appartement ook toegepast! Door je GFT te verzamelen kan er compost van gemaakt worden voor de landbouw en tuinen.

RETHINK

Rethink was eentje die ik laatst tegenkwam, voor mij is dat dat je producten op een andere manier hergebruikt. Om een voorbeeld te geven: ik had twee schilderijlijstjes met een diepe rand waar ik geen plek voor had. Ik zocht in een laatje doosjes om vakken te verdelen. Ik heb de schilderijlijstjes erin gelegd en het ziet er heel leuk en origineel uit. Denk dus altijd eerst na als je wat nieuws nodig hebt of je al iets in huis hebt wat ook toepasbaar kan zijn, of je het tweedehands kunt vinden, of je het kunt lenen, of iemand in je familie er eentje over heeft.. ik vraag ook vaak op Facebook of een ander misschien nog iets heeft wat ik nodig heb. Dat kan ook in de weggeefgroepen. Het is anders denken en loskomen van het consumentistisch gedrag om meteen alles op te lossen om te kopen.

Er zijn natuurlijk nog honderden tips en truuks, heb je interesse, dan kan ik je het boek van Bea Johnson zeker aanbevelen, maar ook op deze websites vind je al heel veel inspiratie. Google op Zero Waste en je vindt zoveel mensen die youtube kanalen, blogs, instagram accounts etc hebben waar je vragen kunt stellen en inspiratie op kunt doen. Ik zal van tijd op tijd ook leuke adresjes delen!

Op deze pagina vind je in ieder geval (web) shops in Nederland, ik zal ook een aantal interessante websites toevoegen!