schrijfsels

ONGEWENSTE CADEAUTJES

Last Christmas, you gave me a gift, but the very next day, I gave it away…

Haha, beetje flauw, maar het is mij eerlijk gezegd al een paar keer overkomen. Vanmorgen keek/luisterde ik naar een podcast van The Minimalists over kinderen. Een ouder merkte op dat ze heel veel moeite had met het wegdoen van cadeaus die ze van anderen gekregen had, omdat ze zich schuldig voelde naar zowel de gever als de kids. Daarnaast vond ze het ook niet aardig om te dicteren aan de gevers wat ze dan wel hadden moeten krijgen.

Dat dilemma geldt eigenlijk voor ons allemaal. Hoe gaan we met het krijgen van cadeaus om? Niet alleen maar omdat je huis niet alle spullen aankan, maar ook omdat de continue stroom spullen niet bepaald goed is voor het milieu: we zijn onze natuurlijke hulpbronnen hard aan het opmaken aan het maken van.. meuk.. We hebben teveel spullen.

En ja, dan is er de kringloop en we doneren netjes onze kleding.. maar we hebben eigenlijk niet door hoe alle kringlopen uitpuilen van de spullen en de tweedehands kledingbergen groeien en gedumpt worden in arme landen waardoor de eigen industrie geen kans meer heeft (kijk ook eens de zeer interessante docu “The True Cost” over het fenomeen fast fashion en de kosten van onze kleding. Gratis te bekijken op Netflix). Ook al geven we dingen weg: spulletjes blijven in de roulatie. Dat is niet erg als spullen echt goed hergebruikt kunnen worden, zoals meubeltjes en mooie kleren. Maar sommige spullen vervallen al gauw tot.. tja.. meuk.

DE STRESS VAN CADEAUTJES
Het geven van presentjes is een lastige. Er zit op de één of andere manier altijd nogal wat lading aan. Kies je om een cadeau te geven, dan wil je ook wel iets geven wat ook echt waardevol is. Laatst wilde ik alleen een bon geven en vond dat “toch wat kaaltjes” terwijl ik zelf ook superblij met enkel en alleen een bon zou zijn. We laten onze waardering zien met een cadeau. Vinden wij. Maar waarom moeten we dat zo vaak met materiaal doen? Met spullen? Soms leidt een cadeau tot stress bij zowel de gever als de ontvanger. Dat moet toch anders kunnen?

Ik stond er in de douche even over na te denken en moest ineens aan een grappige anekdote van vroeger denken. Het zusje van mijn toenmalige vriendje had mij wel een enorm lelijk cadeau gegeven. Waarschijnlijk als een grapje. Mag ik hopen. Het was een groot hoofd van gips met zijn mond wijd open. Je kon het “beeld” neerzetten en er een fles drank indoen. Het is echt unaniem het lelijkste en meest verschrikkelijke cadeau dat ik OOIT gekregen heb. Maar het was een gift. 

Op een gegeven moment gingen we verhuizen. Ik was nog samen met hetzelfde vriendje en was bang als ik het enge hoofd (wat ergens in een kast stond) weg zou doen, dat de schoonfamilie dat erg zou vinden. Mijn moeder hielp me inpakken en kwam het afschuwelijke ding tegen. We hadden een vuilniszak klaarstaan voor dingen die wegkonden. Mijn moeder hield het afgrijselijke hoofd omhoog en ik sputterde tegen dat ik dat ding toch echt niet weg kon geven want het was een cadeau en jeetje wat zouden ze wel niet denken. Maar ja.. ik gaf wel toe dat ik het oerlelijk vond.

Mama loste het op. Ze keek me aan en ze zei, tja.. je kunt ook gewoon zeggen dat iemand ‘t per ongeluk heeft laten vallen.. en liet het zo stuk vallen. Haha, mijn lieve moeder herinnert zich dit vast niet meer, maar het was hilarisch. En ik voelde me ZO opgelucht dat ze toen die beslissing voor me genomen had. Maar het is een prachtig voorbeeld van hoe cadeaus ons soms een doorn in het oog kunnen zijn.

Ook als we ergens fan van zijn, betekent ‘t niet dat ons hele huis er vol mee hoeft te staan. Zo zijn mijn lief en en ik fan van Star Wars, maar vinden we het leuker om een paar mooie stukken neer te zetten dan dat het hele huis er vol mee staat. Zo siert een toffe Darth Vader Lego klok ons bureau en hebben we wat stijlvolle zwartwit foto’s van onze kostuums opgehangen. Het past bij onze inrichting maar zijn toch heerlijke knipogen naar wat we leuk vinden. Overdaad schaadt, zeg maar. Ik vond het heerlijk om een paar mooie Boeddha’s in huis te hebben, maar toen mijn ex alle boeddhistische beeldjes (erfstukken van zijn oma) wilde displayen, werd het met wat teveel van het goede. Ik begreep zijn dilemma echt heel goed.

Erfstukken blijven vaak rondhangen en we weten eigenlijk niet zo goed wat we er nu mee moeten. We voelen een soort misplaatst gevoel van verantwoordelijkheid en eerbied voor items die we niet mooi vinden of er gewoon teveel van hebben (of we moeten het geluk hebben juist iets heel dierbaars overgehouden te hebben). Ze waren van een oma/oudtante/familielid en hebben daarom een soort waarde, maar we gebruiken ‘t niet, het past niet bij ons interieur en het kan gewoon steeds nergens een ereplek krijgen.  We zitten er gewoonweg mee opgezadeld, lijkt het wel. Ondanks dat het ding niet dezelfde waarde heeft en had als de persoon. Die oude vaas is je oma niet. Ze was VAN je oma. Wat doe je daar nou mee?

LANG LEVE DE ZOLDER.. OF NIET?
Sommige mensen hebben daar een oplossing voor. Het heet vaak een zolder of een berging. Maar allemaal weten we dat ‘t uitstel van executie is. Komt er ooit een moment van verhuizing, dan zit je in alle stress ineens met een hoop beslissingen die je toen voor je uitgeschoven hebt. In het ergste geval sleep je alle ongewenste meuk maar weer mee naar de volgende zolder. Joshua van Becomingminimalist vertelt altijd de mooie anekdote dat hij besloot “minimalist te worden” toen hij ipv lekker spelen met zijn zoontje in het weekend, eigenlijk de schuur op moest ruimen.. en bedacht dat het eigenlijk zonde van zijn tijd was en hij veel liever aandacht voor zijn zoon wilde hebben dan meuk in de schuur opruimen.. 

Wij hebben het voor- en nadeel dat we niet eens een berging hebben! We kunnen bijna niets wegzetten om over na te denken. En dat voelt soms krap maar lucht ook vaak op. Maar dat betekent wel dat we soms na verjaardagen/kerstmissen al de volgende dag beslissen of dingen wel of niet blijven, precies zoals de bovenstaande quote aangeeft. 

Ryan en Joshua van The Minimalists geven een moeder daarom als tip om ruim voor kerst en verjaardagen al afspraken te maken over cadeaus. Niet tien voor twaalf. Dan zijn mensen al in de stemming om cadeaus te kopen, of erger, ze hebben al wat gekocht en dan zeg jij ineens dat je geen cadeaus wilt. Oei. Pijnlijk. Want, mensen willen je niet belasten met cadeaus, ze willen graag hun liefde en steun laten zien. En dan is het een beetje naar als je pas te laat dat de kop in drukt en vertelt dat je dat heel erg waardeert maar wellicht liever in een andere vorm zou willen ontvangen. Maar hoe nou wel om te gaan met cadeaus? Een aantal tips voor gevers en ontvangers!

TIPS VOOR CADEAUS, VERJAARDAGEN EN FEESTDAGEN

1. Geef bruikbare spullen die “op kunnen”
Deze kerst zat ik erg met cadeautjes in mijn maag. Mijn schoonzusje is Canadese en we vieren eigenlijk ineens kerst met cadeautjes omdat zij dat gewend is. Niet dat ze daarom vraagt overigens, want ze is erg geinteresseerd in minimalisme. Ze neemt altijd een paar toffe, bruikbare cadeaus mee uit Canada. Kaarsen, wat lekkers of een goed boek. Helemaal goed dus. Maar wat kopen wij dan voor haar en de rest? Ik struinde verloren en ietwat wanhopig door de stad wat ik nou zou kopen als cadeautjes. En ineens had
ik het. Ik kocht van alles: kruiden, koffie likeurtjes, curry zakjes, chocolade, knoflookolie en chili olie.

Echt, ik heb mijn schoonzusje nog nooit zo happy gezien als toen ze een “Mix voor Kwarktaart” openscheurde (of de gekleurde sokken van de HEMA uitpakte). Het bleek een hit. Voor een Sinterklaasfeestje kocht ik ook dat soort dingen. Een enorm vat olijfolie bleek een gouden gift. Het lijkt bewezen: functionele cadeaus werken! Niets mis met een fijne fles fijn of een setje Italiaanse kruiden voor de kookgek in je familie. Voor kinderen kun je denken aan wat lekkers, kleurboeken, knutselspulletjes en verf. Ben je handig? Haak een sjaal, maak je eigen kaarsen of een biologische, heerlijk geurende bodyscrub. Er is genoeg te bedenken!

2. Geef ervaringen
Het tofste wat je van mensen kunt krijgen is hun tijd en aandacht. Je kunt mij dan ook niet blijer maken dan me te trakteren op een etentje, een dagje in de sauna of gezellig samen een stad verkennen. Een cursus koken, sushi maken, of iets zelf maken (ok, daar hou je wel spulletjes aan over, maar die kun je tenminste nog maken hoe jij ze wilt hebben). Ik kreeg zelfs een keer een kledingbon voor een kledingbibliotheek: hoe origineel! Je ziet dit ook terug in alle nieuwe bonnen die er zijn voor weekendjes weg, high tea’s en high  beers en saunabezoekjes. Mijn lief en ik keken laatst een TED talk waar jarenlang psychologisch onderzoek is gedaan naar wat ons gelukkig maakt. De uitkomst is niet verrassend: gezonde en fijne relaties met andere mensen. Versterk die dus door fijne dingen samen te doen. De foto’s en dierbare herinneringen uit die ervaringen zijn zoveel meer waard dan spullekes.

3. Informeer je omgeving
Dat je liever voor bovenstaande ideetjes kiest is iets wat je wel moet bespreken met de notoire gevers in je omgeving. Zij moeten weten hoe je er in wilt staan. Inmiddels weten mijn vriendinnetjes van mijn minimalistische kant en vragen vaak wat ik graag wil hebben of komen inderdaad met cadeaus uit punt 1. of 2. aan. Zij vragen nu ook wat we voor ons kindje willen hebben, in plaats van alvast dingen te kopen. Je kunt niet verwachten van anderen, die het beste met je voor hebben, dat ze kunnen ruiken dat je anders met cadeaus om wilt gaan.

Voor ons kindje moeten we dat gesprek misschien ik nog even opnieuw hebben. We hebben straks feesten als Sinterklaas en Kerst voor de deur staan en dan is het goed van te voren te bespreken hoe we daarmee om willen gaan. Want ook ik voel me rot als ik een lading aan knuffels en speelgoed de volgende dag alweer tweedehands aan moet bieden omdat we het niet kwijt kunnen of niet mooi vinden. We hebben zeker nog wat dingetjes nodig, maar ook daar willen we zoveel mogelijk kiezen voor ecologisch en/of tweedehands waar we kunnen. Ook willen we ons kindje leren dat die feesten niet gaan om cadeaus, maar om gezelligheid, familie en een fijne tijd hebben. Daar mag overigens best een cadeautje bij. Maar het moet er niet om gaan draaien.

4. Het geven van giften is een uiting van liefde
Dat is iets wat we ons allemaal goed moeten realiseren. Dat is eigenlijk waarom we het doen. We spreken ermee liefde, waardering en respect uit naar elkaar. En dat is superlief. Maar het kan ook op andere manieren. Het is goed om dat bespreekbaar te maken en ook te laten weten dat je de INTENTIE ontzettend waardeert. Alleen moeten we elkaar misschien soms even wakker schudden dat het niet met spullen hoeft. Een bosje bloemen of een flesje wijn zijn net zo attent en lief. Wil je iets groots voor iemand doen, overleg het gewoon eventjes. 

5. Geef het goede voorbeeld
Zelf kan ik ook nog wel eens in paniek raken dat ik “niet genoeg om mensen zou te geven” als ik niet met een groot cadeau aan kom zetten. Zoals met het gevoel “ik kan niet alleen een bon geven want dat is zo saai”. Als de band met iemand goed is weet je eigenlijk wel dat dit nooit het geval is en, zoals bij punt 1 uiteen gezet, heb ik nu in levende lijve gezien hoe blij anderen zijn met ervaringen en bruikbare spulletjes. Je geeft natuurlijk zelf het verkeerde voorbeeld als je spullen blijft geven aan anderen of voor de kinderen van anderen steeds met speelgoed aan komt zetten. Als je dat doet bij anderen zullen ze dat ook bij jou blijven doen, omdat het geven van cadeaus vaak iets van wederkerigheid heeft. Als iemand jou een groot cadeau gaf, wil jij dat ook teruggeven. Misschien werkt dat precies zo bij de “vorm” waarin je cadeaus geeft.

Overigens niet te verwarren met het checken of iemand interesse heeft om X of Y van je over te nemen. Ik ben een grote fan van weggeven en tweedehands, dus als ik denk dat iemand interesse heeft in iets wat ik heb, dan pols ik dat graag bij vriendinnen en familie. But again: altijd even checken en geef ze de vrijheid het weg te geven of te weigeren als ze het niet willen. 

Bottom line van het hele verhaal: praat erover met je dierbaren en laat ze weten hoe je graag met de grote dingen als verjaardagen en feestdagen omgaat. Laat weten wat je waardeert en spreek uit dat je hen en hun intenties waardeert. Waarschijnlijk maken dit soort gesprekken de relatie alleen maar beter en zijn de verwachtingen duidelijker. Geen cadeautjes stress meer.. gewoon lekker genieten van elkaars aanwezigheid en aandacht. Meteen die fles goede wijn opengooien en de mooie bloemen op tafel zetten. Het leven is immers nu, dus geniet er met zijn allen in het moment van. Het leven draait om mensen, niet om spullen.

Published by Nienke

Nienke is geïnteresseerd in een groenere, mooiere wereld. Houdt van cappuccinos, sushi, minimalisme, duurzame (tweedehands) producten en reizen. Gek van Japan. Dol op haar man en twee dochtertjes.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *